< powrót

1946

9 maja 1946,
Warszawa, plac Piłsudskiego, I rocznica zwycięstwa nad faszyzmem

Rankiem tego dnia marszałek Rola-Żymierski wraz z grupą generalicji i zagranicznymi attache wojskowymi udał się na Okęcie, gdzie dokonał przeglądu załóg biorących udział w defiladzie.
W wyrównanych szeregach stały załogi ze swymi wielozadaniowymi Po-2, szkolno-treningowymi UT-2, bombowcami Pe-2, szturmowcami Ił-2 oraz myśliwcami Jak-1 i Jak-9.

Pe-2
Pe-2, w tle Ił-2, Okęcie 1946

Pe-2

Pe-2, Okęcie 1946

Po powrocie z Okęcia marszałek Rola-Żymierski dokonał przeglądu wojsk zgromadzonych w okolicach placu Piłsudskiego i placu Teatralnego, po czym udał się na plac Piłsudskiego, gdzie przybył prezydent Bierut oraz przedstawiciele rządu. Przy salwie artyleryjskiej przedstawiciele Wojska Polskiego przekazali odbudowany Grób Nieznanego Żołnierza prezydentowi Warszawy Stefanowi Tołwińskiemu. Ten z kolei odczytał uchwałę Warszawskiej Rady Narodowej o przemianowaniu placu Piłsudskiego na plac Zwycięstwa...


Przybycie prezydenta Bolesława Bieruta
i premiera Edwarda Osóbki-Morawskiego (w samochodzie).

Po przemówieniach, odśpiewaniu "Roty", przemarszach różnorakich organizacji (m.in. ZWM, OM TUR, ZMW Wici, ZHP) na niebie pojawiły się samoloty. Pierwsze klucze UT-2 tworzyły litery LP (Lotnictwo Polskie). W paradzie udział wzięło 21 bombowców Pe-2 (lider w asyście dwóch myśliwców Jak-9, dwa dziewięciosamolotowe kliny i zapas) oraz 1 Po-2 z 7. SPLBN, a także szturmowce Ił-2. Paradę zamykały samoloty myśliwskie Jak-9.



Warszawa 1946

 

22 lipca 1946,
Dęblin, pierwsza powojenna promocja pilotów

Marszałek Rola-Żymierski promował 28 pilotów myśliwskich wyszkolonych na samolotach Jak-9, 31 pilotów szturmowych - na Ił-2 i 62 pilotów transportowo-łącznikowych - na samolotach UT-2 i Po-2.
Ukoronowaniem promocji i świadectwem kunsztu lotniczego absolwentów stały się pokazy lotnicze, w kórych wyróżnili się prymusi: kursu pilotów myśliwskich ppor. Marian Ratowski i kursu pilotów szturmowych - ppor. Zdzisław Żarski.

 

1 września 1946,
Bydgoszcz, 600-lecie miasta i Święto Lotnictwa Polskiego

Uroczystościom dnia święta Lotnictwa Polskiego towarzyszyło zamknięcie obchodów 600-lecia istnienia Bydgoszczy i obchody siódmej rocznicy wybuchu II wojny światowej. Sama defilada i pokazy miały być większe i atrakcyjniejsze od majowych w Warszawie. Zapowiadano olbrzymi desant 160 skoczków. Pokazy lotnicze zgromadziły ok. 100 tys. widzów.


Bydgoszcz 1946

Na uroczystości w Bydgoszczy przybylil: marszałek Rola-Żymierski, przedstawiciele rządu, attache wojskowi państw sprzymierzonych, wojewoda śląsko-dąbrowski gen. dyw. Aleksander Zawadzki, wojewoda pomorski, dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego gen. dyw. Wsiewołod Strażewski, przedstawicele MON i organizacji społecznych.


Bydgoszcz 1946

Uroczystości rozpoczęły się od wręczenia sztandaru ufundowanego przez społeczeństwo Bydgoszczy dla 4. Pułku Lotnictwa Szturmowego. Delegacja miasta przekazała sztandar marszałkowi Żymierskiemu, który wręczył go pocztowi sztandarowemu 4. PLSz z życzeniami, by symbolizował on ufność, jaką pokłada naród w lotnictwie Ludowego Wojska Polskiego i wiódł tę sławną jednostkę do nowych sukcesów w warunkach pokojowych.


Marszałek Rola-Żymierski wbija symboliczny gwóźdź w drzewiec sztandaru 4. PLSz


Poświęcenie sztandaru 4. PLSz

Na lotnisku czynna była wystawa sprzętu lotnictwa wojskowego i cywilnego. Obok szybowca szkolnego SG-38 i przedwojennej, ocalałej Salamandry stały w szeregu: szybowiec wyczynowy Orlik inż. Kocjana, pierwszy powojenny samolot sportowy Szpak, parę samolotów zostawionych przez Niemców oraz Po-2, UT-2, Jak-3, Ił-2m3, Pe-2.


Jak-3, Ił-2m3, Pe-2, Bydgoszcz 1946

W południe w powietrze wzleciało kilkaset kolorowych baloników. W tym samym czasie od strony Fordonu nadleciały 3 Po-2 z biało-czerwonymi flagami zrzucając przed trybunę skoczków spadochronowych. Jeden z nich grał hejnał na trąbce. Por. Tadeusz Litwiński wyskoczył z samolotu z zamiarem zameldowania marszałkowi Polski o rozpoczęciu pokazów. Jednak nie udało mu się dotrzeć do trybuny honorowej - w żaden sposób nie mógł wyrwać się z rąk rozentuzjazmowanego tłumu widzów. W niebo wystrzeliły kolorowe rakiety - sygnał rozpoczęcia parady i pokazów.

Wyciągniętym defiladowym szykiem nad trybuną honorową przelatują kolejno samoloty Po-2, za nimi szkolne UT-2, następnie z charakterystycznym wyciem silników przemykają maszyny Ił-2 i Jak-9, a potem groźne, dwusilnikowe Pe-2.


UT-2, Bydgoszcz 1946


Ił-2, Bydgoszcz 1946


Bydgoszcz 1946

Po paradzie powietrznej rozpoczęły się pokazy, które cechował też i humor lotniczy. W pierwszej koejności z samolotów Szcze-2 zrzucono grupy żołnierzy z instrumentami muzycznymi. Skoczkowie w trakcie opadania grali żołnierskie melodie.
Następnie odbyły się pokazy skoków z samolotów wykonujących wyższy pilotaż. Chor. Tadeusz Dulla w czasie wywrotu przez skrzydło wyskoczył z UT-2 i wykonał 22 sekundowe opóźnienie. Z samolotów wykonujących figury pilotażowe skakali również chor. Bolesław Krygły i chor. Stanisław Młot. Dla uciechy tłumu wyrzucono ze Szcze-2 na spadochronie żywego... barana. Na zakończenie z 6 samolotów transportowych Li-2 wyrzucono 160 (180) skoczków, którzy opadali na różnokolorowych spadochronach, które dostarczono specjalnie na te pokazy z Moskwy.


Bydgoszcz 1946

Następnie pokazano walki powietrzne oraz bombardowanie samolotami Ił-2 i Pe-2.


Bydgoszcz 1946

Na zakończenie pokazów odbyły się loty szybowcowe, w których wzięła udział m.in. znana rekordzistka Wanda Modlibowska oraz parada lotnictwa Aeroklubów RP.



Heinkel He-72 Kadett SP-AFN, Bydgoszcz 1946
zdj. W. Sankowski

_________________________________
Polskie lotnictwo wojskowe 1945-1980, Cz. Krzemiński, WKiŁ 1989
Zdjęcia: Kazimierz Madejski, Stanisław Dąbrowiecki, Serwis fotograficzny XX wieku, http://89.171.110.181/main.php
Kadet SP-AFN, W. Sankowski, Lotnictwo z szachownicą, nr 1
Lotnictwo Polski Ludowej 1944-1947, I. Koliński, Wydawnictwo MON 1987
7. Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego, M. Mikołajczuk, J. Gruszczyński, Rossagraph 2006

< powrót